Senette Müracaat Borçluları Kimlerdir? Müracaat Hakkının Kapsamı Nedir?

BONODA MÜRACAAT BORÇLULARI

• Bonoda en az iki kişi vardır, düzenleyen ve lehtar.
• Bonoda düzenleyen asli borçludur.
• Bonoda düzenleyene karşı başvurmak isteyen hamilin protesto çekmesine gerek yoktur, ancak lehtarı, Ciranta1 ve Ciranta2’yi ta­kip etmek isteyen Ciranta3 hamilin, bunlara başvurabilmesi için protesto çektirmesi mecburidir.
• Bonoda tahsil, temlik ve rehin cirosu mümkündür.
• Hamil bonoyu ödeme gününde veya onu takip eden 2 iş günü için­de ödemek üzere ibraza mecburdur. Görüldüğünde ödenecek bo­nolarda ise süre keşide tarihinden itibaren 1 yıldır.
• Hamilin düzenleyen, ona aval veren ve onların yetkisiz temsilcile­rine karşı başlatılacak takiplerde zamanaşımı süresi vadeden itiba­ren 3 yıldır.
• Hamilin düzenleyen dışındakilere başlatılacak takipler protesto ta­rihinden itibaren zamanaşımı süresi 1 yıldır. ( Protestodan muafi­yet kaydı varsa vadeden itibaren 1 yıldır.)
• Bono bedelini ödeyen cirantanın diğer bir cirantaya (kendinden öncekine) başlattığı takip borcu ödediği tarihten itibaren 6 aylık zamanaşımı süresine bağlıdır.

MÜRACAAT HAKKININ KAPSAMI

TTK.nun 725. madde­sine göre:

1. Son hamilin müracaat yoluyla borçlulardan,
2. Bonodan doğan asıl alacak miktarı, borçlu tarafından kısmi ödemede bulunulmuşsa ödenmeyen kısım,
3. Faiz şartı bulunan hallerde işlenmiş anapara faizi (sadece gö­rüldüğünde veya görüldüğünden belli süre sonra ödenecek poliçe ve bonolarda anapara faizi şartı – miktarı da belirtilmek şartıyla- caizdir; diğer vade türlerinde yazılmamış sayılır
4. Vadeden itibaren temerrüt faizi (mutlak ticarî iş olduğu için ta­lep hâlinde TCMB’nin avans faiz oranı uygulanır.)
5. Protesto tanzimi ve ihbar yapılması için yapılan masraflar,
6. Bono bedelinin binde 3’ünü aşmamak üzere komisyon ücretini talep edebilir.

( Asıl Alacak + Asıl alacağa uygulanacak faiz (faiz şartı var­sa) + Temerrüt Faizi + Protesto tanzimi ve ihbar masrafı + binde 3 komisyon ücreti. )

Not: Takip alacaklısı yukarıda sayılanlar dışında hangi ad al­tında olursa olsun ( fotokopi, munzam zarar, cezai şart, muamele ve gider vergisi vb..) alacak talebinde bulunamaz.

1. Ödeyen müracaat borçlusunun müracaat haklarının kap­samı:
2. Ödemede bulunan müracaat borçlusunun ödemiş olduğu meb­lağın tamamı,
3. Ödemede bulunulan tarihten itibaren temerrüt faizi,
4. Yapılan masraflar,
5. Bono bedelini aşmamak üzere binde 2 komisyon ücretini talep edebilir.

( Ödenen miktar + Temerrüt Faizi + Yapılan Masraflar + binde 2 komisyon ücreti.)

Müracaat borçlusu ödeme yaparken bono aslını, protesto belgesi­ni ve ayrıca bir makbuzun doldurularak verilmesini talep eder.