Mirasın Kazanılması Nasıl Olur?
MİRASIN KAZANILMASI
Kazanma
Mirasçılar tarafından
MADDE 599- Mirasçılar, mirasbırakanın ölümü ile mirası bir bütün olarak, kanun gereğince kazanırlar.
Kanunda öngörülen ayrık durumlar saklı kalmak üzere mirasçılar, mirasbırakanın aynî haklarını, alacaklarını, diğer malvarlığı haklarını, taşınır ve taşınmazlar üzerindeki zilyetliklerini doğrudan doğruya kazanırlar ve mirasbırakanın borçlarından kişisel olarak sorumlu olurlar.
Atanmış mirasçılar da mirası, mirasbırakanın ölümü ile kazanırlar. Yasal mirasçılar, atanmış mirasçılara düşen mirası onlara zilyetlik hükümleri uyarınca teslim etmekle yükümlüdürler.
Mirasbırakanın ölümü ile miras açılır. Mirasçılar kalıtın tamamına sahip olurlar. Yasada açıkça belirtilen haller ayrık olmak üzere, mirasbırakanın alacakları ve bütün hakları ile zilyet bulunduğu malları mirasçılarına geçer, mirasçılar kalıtın borçlarından şahsen mesul olurlar.
Atanmış mirasçıların mirasa hak kazanması yasal mirasçılar gibi mirasın a-çıldığı tarihte gerçekleşir. Yasa mirasçılar zilyetlik kurallarına göre atanmış mirasçılara karşı sorumludurlar. (MY.993-995)
Mirasçı birden çok ise kalıttaki haklar ve borçlar taksime kadar ortak kalır. (MY. 640) Kalıt elbirliği ortaklığı olarak mirasçılara geçer. (MY.702) Taksimden sonra ferdi mülkiyet oluşur.
Tapulu malların mülkiyeti tapuya tescile gerek kalmaksızın mirasçılara geçer. (MY.705)
Taşınırların mülkiyetinin nakli için teslim şarttır. (MY.763)
Alacaklar ancak temlik ile başkasına geçer. (BY.161)
Mirasbırakanın sahip olduğu dava ve talep hakları manevi tazminat hariç mirasçılara geçer. Kişilerin şahsi hakları bir davaya konu olmuş ise manevi tazminatta mirasçılara geçer.
Vasiyet alacaklıları tarafından
istem
MADDE 600- Vasiyet alacaklısı, vasiyeti yerine getirme görevlisi varsa ona; yoksa yasal veya atanmış mirasçılara karşı kişisel bir istem hakkına sahip olur.
Bu alacak, tasarruftan aksi anlaşılmıyorsa vasiyet yükümlüsünün mirası kabul etmesi veya ret hakkının düşmesiyle muaccel olur.
Vasiyet alacaklısı, yükümlülüğünü yerine getirmeyen vasiyet yükümlüsüne karşı, vasiyet edilen malın teslimini veya hakkın devrini; vasiyet konusu bir davranış ise, bunun yerine getirilmemesinden doğan zararın giderilmesini dava edebilir.
Yararına mal vasiyet edilenler, mirasbırakanın doğal mirasçısı değildir. Bunların sadece vasiyetnamenin yerine getirilmesini istemek hakları vardır. Ölüme bağlı tasarruflarda bir açıklık yoksa dava vasiyete konu şeyin teslimi ile yükümlü olana karşı mirası ret hakkının bitmesinden veya mirası kabulden itibaren açılabilir.
Teslime ilgili yanaşmadığı takdirde lehine vasiyet yapılan malın teslimi ile birlikte maddi tazminatta isteyebilir.
Mal mirasçının kusuru olmaksızın zarara uğrar veya telef olursa bu durumda mirasçı mesul olmaz.
Mal vasiyetinin yerine getirilmesi menkullerde zilyetliğin devri taşınmazda tapuya tescil ile olur. Vasiyet konusu mal kamulaştırılırsa vasiyetnamede aksine bir kural yok ise kamulaştırma bedeli vasiyet alacaklısına verilir, vasiyet konusu mal ne durumda ise o durumda teslim olunur. (MY.616)
Özel durumlar
MADDE 601- Kendisine bir intifa hakkı veya bir irat hakkı ya da belli aralıklarla tekrarlanan diğer bir edim vasiyet edilen kimsenin istem hakkı, tasarrufta başka bir esas öngörülmüş olmadıkça, eşya hukuku ve borçlar hukuku kurallarına tâbidir.
Kendisine mirasbırakanın ölümünde ödenecek bir sigorta alacağı vasiyet edilen kimse, sigorta sözleşmesinden doğan istem hakkını sigortacıya karşı doğrudan doğruya kullanabilir.
Mirasbırakanın tasarrufundan aksi öngörülmedikçe yararlanma hakkı veya bir irat hakkı yada belirli aralıklarla ödeme yapılmasına ilişkin olan vasiyetler, eşya hukuku ve borçlar hukuku kurallarına tabidir.
Vasiyet olunan şey, mirasbırakanın kendi ölümüne karşı yaptığı bir sigortanın bedeli ise, yararına vasiyet yapılan kimse, haklarını doğrudan doğruya sigortacıdan da isteyebilir.
Miras Kazanmada Zamanaşımı
MADDE 602- Vasiyet alacaklısının dava hakkı, ölüme bağlı kazandırmayı öğrenmesinin veya vasiyet borcu daha sonra muaccel olacaksa muaccel olma tarihinin üzerinden on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.
Vasiyet alacaklısının dava hakkı, ölüme bağlı kazandırmayı öğrenmesinin veya vasiyet borcu daha sonra muaccel olacaksa muaccel olma tarihinin üzerinden on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.
Vasiyet alacaklısının dava hakkı ölüme bağlı kazandırmayı öğrenmesinin veya vasiyet borcu daha sonra muaccel alacaksa muaccel olma tarihinden itibaren on yıl geçmekle zaman aşımına uğrar.
Miras açılınca mirasçılar kalıta sahip olurlar (MY. 599) Mirasçıların mirası üç ay içinde ret etmek hakkına sahiptirler. (MY.606) Mirasçılar kalıtın defterinin tutulmasını da isteyebilirler. (MY.627) Bu ve benzeri durumlarda zamanaşımının başlangıcı bu sürelerin geçmesinden itibaren başlar.