İşveren Kavramı Nedir?

İŞVEREN KAVRAMI

5510 Sayılı Kanunun 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerine göre sigortalı sayılan kişileri çalıştıran gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlar işverendir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 2. maddesinin birinci fıkrasına göre, “işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren” denir. İşveren, iş sözleşmesinin, işçi­ye karşı sözleşmeden doğan borçlarının ifasını mameleki ile yüklenen tarafıdır.

İşveren gerçek kişi olabileceği gibi, şirket, demek, vakıf, koope­ratif, sendika, devlet veya kamu iktisadi teşebbüsü gibi özel hukuk ya da kamu hukuku tüzel kişisi yahut adi ortaklık gibi tüzel kişiliği olma­yan kuruluşlar da olabilir.

İşverenin, işyerinin maliki olması zorunlu olmadığı gibi, işyerini bizzat yönetmesi de işveren sıfatını edinme bakımından zorunlu değil­dir. Aynı şekilde işverenin, mutlaka iş sahibi de olması gerekmez. Ni­tekim iflas halinde iflas masası, ölüm halinde vasiyeti tenfize memur olanlar (vasiyet hükmünü yürütenler) işveren sıfatını kazanırlar.

İşveren adına ve hesabına, işin veya görülen hizmetin bütününün yönetim görevini yapan kimse, işveren vekilidir. Bu Kanunda geçen işveren deyimi, işveren vekilini de kapsar. İşveren vekili ve 4857 sayı­lı İş Kanununda tanımlanan geçici iş ilişkisi kurulan işveren, bu Ka­nunda belirtilen yükümlülüklerinden dolayı işveren ile birlikte müşte­reken ve müteselsilen sorumludur.

İşveren vekilinin, işveren adına hareket etmesi, onun doğrudan temsil yetkisini haiz mümessili olduğunu ifade eder. İşveren vekilinin temsil yetkisi genellikle iş sözleşmesine dayanır. Ancak vekalet veya şirket sözleşmesine dayanabileceği gibi kanundan da doğabilir. Bu so­nuncu halde kanuni temsil söz konusu olup temsil yetkisinin kapsamı ve koşullarını doğrudan kanun tayin eder.

2/7/1941 tarihli ve 4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması Hak­kında Kanuna göre çalıştırılanlar hakkında, işverenlerin bu Kanunda belirtilen yükümlülükleri, bunları çalıştırmaya yetkili makam tarafın­dan yerine getirilir.

Ceza infaz kurumlan ile tutukevleri bünyesinde oluşturulan tesis, atölye ve benzeri ünitelerde çalıştırılan hükümlü ve tutukluların işve­reni, Ceza İnfaz Kurumlan ile Tutukevleri İş Yurtları Kurumu, işveren vekilleri ise Ceza İnfaz Kurumlan ile Tutukevleri İş Yurtları Kurumunun sorumlu müdür ve amirleridir.