İşçi Ücretlerine Zam Yapma Zorunluluğu Var mı?
İşverenlerin İşçi Ücretlerine Zam Yapma Zorunluluğu
Ücret, üretim maliyetini oluşturan etkenlerden biri olduğu için işverenler, ücret artışlarını kontrol altına almak ve artışları minimum düzeyde tutmak gerektiğine inanırlar. Enflasyon olgusu nedeniyle işyeri çalışanlarında her yıl ücret artışı beklentisi oluşmaktadır. Bu beklentileri karşılanmayan işçiler genellikle, mevcut ücretlerinden daha yüksek ücret teklifi aldıkları yeni bir işe girmektedirler. İşverenlerin işçi ücretlerinde artış yapmaları konusunda, yıllık enflasyon artış oranı, memur ve toplu sözleşme kapsamındaki işçilerin ücret artış oranları, performansa dayalı ücret sistemleri ışık tutmaktadır.
Ücretinin hiç arttırılmaması yani işçilere hiç zam yapılmaması ya da beklenenden düşük oranda ücret artışı sağlanması durumunda işçinin bu durumu haklı neden değerlendirerek iş sözleşmesini sona erdirip erdiremeyeceği ve dolayısıyla kıdem tazminatına hak kazanıp kazananayacağı konusu uygulamada ve doktrinde tartışmalı konuların başında gelmektedir. Ne var ki 4857 sayılı İş Kanununda ücret zammına ilişkin belirgin bir ifade yoktur, yargı kararları konuya ışık tutmaktadır.
İşçilere ücret artışı (zam) yapılmaması veya beklenenin altında zam yapılması konusunun işçi yönünden haklı fesih nedeni oluşturup oluşturmadığı konusunun yanıtı, işçi ve işveren arasında işçinin işe başlamas sırasında yapılan iş sözleşmesinde veya işyeri iç yönetmeliğinde bu onunun olup olmadığı açısından bakılmalıdır.
İşçilere ücret artışı yapılmamasını işçi bakımından tek başına haklı bir fesih nedeni oluşturmamaktadır. Bu nedenle işçilerin ücret artışını yetersiz bularak iş sözleşmesini sona erdiren bir işçi ihbar ve kıdem tazimatına hak kazanamaz.
İş sözleşmesinde veya işyeri iç yönetmeliklerinde ücret artışına ilişin bir düzenlemenin yer almasına rağmen işverenin ücret artışı yapmaması durumunda veya taahhüt edilenin altında ücret artışı yapılması alinde bu durum haklı fesih nedeni sayılmaktadır. Ancak taraflar aranda böyle bir sözleşme hükmünün bulunmaması durumunda işçinin bu nedene dayalı olarak iş sözleşmesini haklı nedenle fesih hakkı bulunmamaktadır.