Hafta Tatili Çalışması Ne Demektir? Hafta Tatili Çalışmasına Nasıl Hak Kazanılır?

Hafta Tatili Çalışması Tamını

Hafta tatili, çalışma süresi kavramının ortaya çıkışı ve işçinin ko­runması bakımından sınırlandırılması gereğinin sonucu olarak İş Huku­kunda söze konu olan bir kavramdır. Hukukumuzda hafta tatiline ilişkin hükümler İş Kanunu yanında 2.1.1924 tarihli ve 394 sayılı Hafta Tatili Hakkında Kanunla, 17.3.1981 tarihli ve 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanunda yer almıştır.

İş Kanununun 46. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca “Bu kanun kap­samına giren işyerlerinde, işçilere tatil gününden önce 63. Maddeye göre belirlenen iş günlerinde çalışmış olmaları koşulu ile yedi günlük bir za­man dilimi içinde kesintisiz en az yirmi dört saat dinlenme (hafta tatili) verilir. Bu nedenle hafta tatili bölünerek kullandırılamaz.

394 sayılı Hafta Tatili Hakkında Kanunu’nun 1. maddesi, onbin ve­ya onbinden fazla nüfusa sahip şehirlerde genel kural olarak haftanın bir gününde işyerlerinin tatil edilmesini benimsemiştir.

Hafta Tatili Çalışmasına Hak Kazanılması

İş Kanununa Tabi Olmak

Hafta tatili ücretinden yararlanabilmenin ilk şartı, İş Yasası kapsamı içinde olmaktır. Borçlar Yasası uygulama alanı içinde olanlar ve İş Yasası’nın  4. Maddesinde belirtilen istisnalar içinde yer alan işler ve yerlerde çalışanlar hafta tatili hakkından yararlanamayacaklardır.

Hafta Tatilinden Önceki Günler Çalışmış Olmak

Hafta tatili hakkından yararlanmanın ikinci şartı, haftanın tatilden önceki iş günlerinde İş Yasası’nın 63. maddesinde belirlenen iş günlerin­de çalışmış olmaktır. Kanun, koruyucu yapısı içinde fiilen çalışılmayan bazı halleri çalışılmış gibi kabul etmektedir.

İş Yasası’nın 46. maddesine göre, hafta tatiline hak kazanmak için aşağıdaki süreler çalışmış gibi kabul edilmektedir;

• Çalışmadığı halde kanunen çalışma süresinden sayılan zamanlar­la günlük ücret ödenen veya ödenmeyen kanundan ve sözleşmeden do­ğan tatil günleri,
• Evlenmelerde üç güne kadar, ana veya babanın, eşin, kardeş veya çocukların ölümünde üç güne kadar verilmesi gereken izin süreleri,
• Bir haftalık süre içinde kalmak üzere işveren tarafından verilen diğer izinlerle hekim raporuyla verilen hastalık ve dinlenme izinleri.

İşyerinde çalışmanın, zorlayıcı ve ekonomik bir sebep olmaksızın haf­tanın bir veya birkaç gününde tatil edilmesi halinde haftanın çalışılmayan günleri hafta tatiline hak kazanmak için çalışılmış gibi sayılacaktır.

Yargıtaya göre, aksi kararlaştırılmamışsa ücretli hafta tatiline hak kazanmak için haftanın en az beş günü kırk beş saatlik haftalık çalışma yapılmış olmalıdır. Bunun altında bir süre haftalık izin verilmesi duru­munda, usulüne uygun şekilde hafta tatili izni kullanıldığından söz edi­lemez.

Hafta Tatili Gününün Tespiti

Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanunun 3. Maddesine göre hafta tatili Pazar günüdür. Ancak Hafta Tatili Hakkında Kanun, sürekli çalışma zorunluluğu bulunan ve bu yasanın 4. Maddesinde sayı­lan hastane, eczane, vapur, su, elektrik, gaz, telefon şirketleri, matbaa, tiyatro, sinema, eğlence yerleri, otel, lokanta gibi işyerlerinde Pazar günü tatil yapmama olanağı tanımaktadır. Aynı yasa uyarınca bu işyer­lerinde Pazar günü çalışan işçilere hafta içinde bir gün izin verilmesi zorunludur.

işçilere verilecek olan hafta tatilinin başlangıç ve bitiş zamanı, gece yarısından başlayarak bunu izleyen gece yarısına kadar geçen yirmi dört saatlik süredir. Ancak, gece ve gündüz sürekli faaliyet gösterilen ve pos­talar halinde işçi çalıştırılan işyerlerinde, işçiye kesintisiz yirmi dört saat dinlenme sağlanmış olması koşuluyla hafta tatili günü gece yarısından başka bir saatte başlatılabilir.