Ceza Davalarında Hakimin Çekinmesi
Hâkim, yasaklılığını gerektiren sebeplere veya tarafsızlığını şüpheye düşürecek sebeplere dayanarak çekinebilir.
“Hâkim, yasaklılığını gerektiren sebeplere dayanarak çekindiğinde; merci, bir başka hâkimi veya mahkemeyi davaya bakmakla görevlendirir (CMK m. 30/1). Hâkim, tarafsızlığını şüpheye düşürecek sebepler ileri sürerek çekindiğinde, merci çekinmenin uygun olup olmadığına karar verir. Çekinmenin uygun bulunması halinde, davaya bakmakla bir başka hâkim veya mahkeme görevlendirilir (CMK m. 30/2).’’ Dolayısıyla Kanun’un ikili bir ayrım yapmış ve tarafsızlığını şüpheye düşürecek sebepler ileri sürerek çekindiğinde, merciin bunu denetlemesini istemiştir. Oysa 30/1. madde hükmüne göre çekindiğinde artık merci sebebin yerinde olup olmadığını araştıramayacak, başka bir hâkim veya mahkemeyi görevlendirme ile yetinecektir.
Çekinme isteminde bulunan hâkim de tıpkı reddi istenen hâkim gibi gecikmesinde sakınca bulunan işleri yapabilir (CMK m. 30/3). Bu tür işlemler ise başka bir hâkimin göreve başlama- sına kadar bekletilemeyecek işlemlerdir. Bu bağlamda örneğin, ağır hasta tanığın dinlenmesi, ertelenemeyecek bir tutuklama kararı bu türden işlemlerdir.
Öte yandan hâkimin, hukuken geçerli hiçbir neden göstermeksizin, çekinme isteğinde bulunabilmesi mümkün değildir. Yargıtay’a göre, hiçbir sebep ve inandırıcı delil göstermeksizin yapılacak ret isteminin kabulü, doğal hâkim ilkesine aykırı olur.