Evlilik Dışı Yaşama Evden Uzaklaştırma
T.C.
YARGITAY
HUKUK GENEL KURULU
ESAS NO. 1997/4-690
KARAR NO. 1997/893
KARAR TARİHİ. 5.11.1997
• MANEVİ TAZMİNAT ( Resmi Nikah Olmaksızın Birlikte Yaşadığı Kadını Evden Uzaklaştıran Erkeğin Anılan Kadına Bir Miktar Manevi Tazminat Ödemesinin Gerekmesi )
• NİKAHSIZ BİRLİKTE YAŞAMA ( Erkeğin Kadını Evden Uzaklaştırması Durumunda Bir Miktar Manevi Tazminat Ödemesinin Gerekmesi )
• RESMİ NİKAHSIZ BERABER YAŞADIĞI KADINI EVDEN UZAKLAŞTIRAN ERKEK ( Anılan Kadına Bir Miktar Manevi Tazminat Ödenmesinin Gerekmesi )
743/m.24
818/m.49
ÖZET : Resmi nikah olmaksızın birlikte yaşadığı kadını evden uzaklaştıran erkeğin, anılan kadına bir miktar manevi tazminat ödemesi gerekir.
DAVA : Taraflar arasındaki “manevi tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Kadirli Asliye Hukuk Mahkemesi’nce davanın kısmen kabul ve kısmen reddine dair verilen 28.11.1996 gün ve 1996/201-941 sayılı kararın incelenmesi, davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 26.5.1997 gün ve 1997/1437-5652 sayılı ilamı ile; ( … Dava, erkekle kadının birarada resmi; nikah olmaksızın yaşamaları sırasında davalı erkeğin, davacı kadını evden uzaklaştırması, dolayısıyla bu yüzden uğradığı zararının giderimine ilişkindir.
Manevi zarar, kişilik değerlerinde oluşan objektif eksilmedir. Duyulan acı, çekilen ızdırap, manevi zarar değil, onun görüntüsü olarak ortaya çıkabilir. Acı ve elemin manevi zarar olarak nitelendirilmesi sonucu, tüzel kişileri ve bilinçsizleri; öte yandan acılarını içlerinde gizleyenleri tazminat isteme haklarından yoksun bırakmamak için yasalar, manevi tazminat verilebiIecek olguları sınırlamıştır. Bunlar, kişinin ve ailenin onur ve saygınlığına yönelik suçlar ( TCK 38 ), kişilik değerlerinin zedelenmesi ( MK.24 ), isme saldırı ( MK.25 ), nişan bozulması ( MK.85 ), evlenmenin feshi ( MK. 126 ) vd. ), babalığın benimsenmemesi ( MK.305 ), bedensel zarar ve öldürme ( BK.47 ) ile kişilik haklarının zedelenmesidir ( BK.49 ). İçlerinden MK.24/2 ile BK.49 daha kapsamlıdır. MK.24’ün belli yerlere yollaması yüzünden böyle bir durumun bulunduğu yerde, onu düzenleyen kurallar ( örneğin, MK.25, 143/2, 243, 305 ); bunların dışında BK.49 uygulanır.
MK.24 ve BK.49’da belirlenen kişisel çıkarlar, kişilik haklarıdır. Kişilik hakkı ise, kişisel varlıkların korunmasıyla ilgilidir. Kişisel varlıklar, bedensel ve ruhsal tamlık ve yaşam ile nesep gibi insanın, insan olmasından güç alan varlıklar ya da kişinin adı, onuru ve sır alanı gibi dolaylı varlıklar olarak iki kesimlidir. Tekniğin gelişimi ve yaşam koşullarına göre belirlenmiş varlıkların, açıklananlarla çerçevelenmesine, davaya konu olayın bu çerçeve dışında kalmasına göre manevi tazminat isteği reddedilmelidir.
Yerel mahkemece anılan yönler gözetilmeksizin davalı tarafın manevi tazminatla sorumlu tutulmuş olması, bozmayı gerektirir… ) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulu’nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
KARAR : Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, mahkeme karannda açıklanan gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, usul ve yasaya uygun bulunan direnme kararının onanması gerekir.
SONUÇ : Davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile, direnme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı ( 3.171.000 ) lira bakiye temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 5:11.1997 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
YARGITAY
HUKUK GENEL KURULU
ESAS NO. 1997/4-690
KARAR NO. 1997/893
KARAR TARİHİ. 5.11.1997
• MANEVİ TAZMİNAT ( Resmi Nikah Olmaksızın Birlikte Yaşadığı Kadını Evden Uzaklaştıran Erkeğin Anılan Kadına Bir Miktar Manevi Tazminat Ödemesinin Gerekmesi )
• NİKAHSIZ BİRLİKTE YAŞAMA ( Erkeğin Kadını Evden Uzaklaştırması Durumunda Bir Miktar Manevi Tazminat Ödemesinin Gerekmesi )
• RESMİ NİKAHSIZ BERABER YAŞADIĞI KADINI EVDEN UZAKLAŞTIRAN ERKEK ( Anılan Kadına Bir Miktar Manevi Tazminat Ödenmesinin Gerekmesi )
743/m.24
818/m.49
ÖZET : Resmi nikah olmaksızın birlikte yaşadığı kadını evden uzaklaştıran erkeğin, anılan kadına bir miktar manevi tazminat ödemesi gerekir.
DAVA : Taraflar arasındaki “manevi tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Kadirli Asliye Hukuk Mahkemesi’nce davanın kısmen kabul ve kısmen reddine dair verilen 28.11.1996 gün ve 1996/201-941 sayılı kararın incelenmesi, davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 26.5.1997 gün ve 1997/1437-5652 sayılı ilamı ile; ( … Dava, erkekle kadının birarada resmi; nikah olmaksızın yaşamaları sırasında davalı erkeğin, davacı kadını evden uzaklaştırması, dolayısıyla bu yüzden uğradığı zararının giderimine ilişkindir.
Manevi zarar, kişilik değerlerinde oluşan objektif eksilmedir. Duyulan acı, çekilen ızdırap, manevi zarar değil, onun görüntüsü olarak ortaya çıkabilir. Acı ve elemin manevi zarar olarak nitelendirilmesi sonucu, tüzel kişileri ve bilinçsizleri; öte yandan acılarını içlerinde gizleyenleri tazminat isteme haklarından yoksun bırakmamak için yasalar, manevi tazminat verilebiIecek olguları sınırlamıştır. Bunlar, kişinin ve ailenin onur ve saygınlığına yönelik suçlar ( TCK 38 ), kişilik değerlerinin zedelenmesi ( MK.24 ), isme saldırı ( MK.25 ), nişan bozulması ( MK.85 ), evlenmenin feshi ( MK. 126 ) vd. ), babalığın benimsenmemesi ( MK.305 ), bedensel zarar ve öldürme ( BK.47 ) ile kişilik haklarının zedelenmesidir ( BK.49 ). İçlerinden MK.24/2 ile BK.49 daha kapsamlıdır. MK.24’ün belli yerlere yollaması yüzünden böyle bir durumun bulunduğu yerde, onu düzenleyen kurallar ( örneğin, MK.25, 143/2, 243, 305 ); bunların dışında BK.49 uygulanır.
MK.24 ve BK.49’da belirlenen kişisel çıkarlar, kişilik haklarıdır. Kişilik hakkı ise, kişisel varlıkların korunmasıyla ilgilidir. Kişisel varlıklar, bedensel ve ruhsal tamlık ve yaşam ile nesep gibi insanın, insan olmasından güç alan varlıklar ya da kişinin adı, onuru ve sır alanı gibi dolaylı varlıklar olarak iki kesimlidir. Tekniğin gelişimi ve yaşam koşullarına göre belirlenmiş varlıkların, açıklananlarla çerçevelenmesine, davaya konu olayın bu çerçeve dışında kalmasına göre manevi tazminat isteği reddedilmelidir.
Yerel mahkemece anılan yönler gözetilmeksizin davalı tarafın manevi tazminatla sorumlu tutulmuş olması, bozmayı gerektirir… ) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulu’nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
KARAR : Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, mahkeme karannda açıklanan gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, usul ve yasaya uygun bulunan direnme kararının onanması gerekir.
SONUÇ : Davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile, direnme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı ( 3.171.000 ) lira bakiye temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 5:11.1997 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.