Çek Senet Nasıl Hacze Konulur?

Madde 168 – (Değişik: 18/2/1965 – 538/81 md.)

İcra müdürü senedin kambiyo senedi olduğunu ve vadesinin geldiğini görürse, borçluya senet sureti ile birlikte hemen bir ödeme emri gönderir. Bu ödeme emrine şunlar yazılır:

1. (Değişik : 02.07.2012 – 6352/33 md.) Alacaklının veya veki­linin banka hesap numarası hariç olmak üzere, takip talebine ya­zılması lazım gelen kayıtlar,
2. (Değişik: 02.07.2012 – 6352/33 md.) Borcun ve takip mas­raflarının on gün içinde ödeme emrinde yazılı olan icra dairesine ait banka hesabına ödenmesi ihtarı,
3. Takibin müstenidi olan senet kambiyo senedi vasfını haiz değilse, beş gün içinde mercie şikâyet etmesi lüzumu,
4. (Değişik: 9/11/1988 – 3494/31 md.) Takip müstenidi kambi­yo senedindeki imza kendisine ait olmadığı iddiasında ise bunu beş gün içinde açıkça bir dilekçe ile icra mahkemesine bildirmesi; aksi takdirde kambiyo senedindeki imzanın bu fasıl gereğince ya­pılacak icra takibinde kendisinden sadır sayılacağı ve imzasını haksız yere inkar ederse sözü edilen senede dayanan takip konusu alacağın yüzde onu oranında para cezasına mahkum edileceği ve merciden itirazının kabulüne dair bir karar getirmediği takdirde cebri icraya devam olunacağı ihtarı.
5. Değişik: 6/6/1985 -3222/21 md.) Borçlu olmadığı veya bor­cun itfa edildiği veya mehil verildiği veya alacağın zamanaşımına uğradığı veya yetki itirazını sebepleri ile birlikte beş gün içinde ic­ra mahkemesine bir dilekçe ile bildirerek merciden itirazın kabu­lüne dair bir karar getirmediği takdirde cebri icraya devam olu­nacağı ihtarı.
6. (Değişiklik: 17.07.2003 – 4949/45 md.) İtiraz edilmediği ve borç ödenmediği takdirde on gün içinde 74 üncü maddeye, itiraz edilip de reddedildiği takdirde ise üç gün içinde 75 inci maddeye göre mal beyanında bulunması ve bulunmazsa hapisle tazyik edi leceği, mal beyanında bulunmaz veya hakikate aykırı beyanda bıı lunursa ayrıca hapisle cezalandırılacağı ihtarı.

60’ıncı maddenin son iki fıkrası burada da tatbik olunur.

AÇIKLAMA

• Türk Ticaret Kanunu’nun 796. maddesi gereğince bir çekin keşide edildiği yerde ödenecekse on gün, keşide edildiği yerden başka bir yerde ödenecekse bir ay içerisinde muhatap bankaya ibraz edilmesi gerektiği, aynı Yasa’mn 808. maddesine göre de vaktinde ibraz edilmiş olan çekin ödenmemiş olduğunun muhatap banka tarafın­dan ibraz günü de gösterilmek suretiyle çekin üzerine yazılmış olan tarihli bir beyanla sabit bulunduğu takdirde hamilin cirantalar, keşideci ve diğer çek borçlularına karşı müracaat haklarını kullanabi­leceği göz önünde bulundurularak süresinde veya hiç muhatap ban­kaya ibraz edilmeyen ve karşılıksız olduğu saptanmayan çekler ile müracaat hakkı kullanılamayacağından bu nevi evrakın kambiyo senetlerine mahsus yolla takip için yeterli olmayacağı.
• Kambiyo senetlerinin (poliçe, bono, çek) arka yüzüne yapılacak iş­lemler için yer kalmadığı zaman, senede uzunlamasına eklenen kâ­ğıda alonj denmekte ve alonj üzerinde yapılacak her türlü işlem se­nedin arkasına yazılmış sayılmaktadır. Ne Türk Ticaret Kanu- nu’nda ne de Çek Kanunu’nda ibrazın alonj üzerine yapılamayaca­ğına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Alonj üzerine yapılan ibraz geçerlidir.
• İcra müdürünün takip talebi ile birlikte kendisine verilen senedin kam­biyo senedi olup olmadığının ve senedin vadesinin gelip gelmediğini incelemek zorundadır. Vadesi gelmemiş bono için takip başlatılmamak (Talebin reddine karar verilmelidir).
• nun 780. maddesindeki unsurları taşıyan çekler kambiyo se­nedi niteliğinde olup vergi kimlik numarasının çek defterinin yap­raklarına yazılmaması anılan özel yolla takip yapılmasına engel teşkil etmez. 5941 sayılı yeni Çek Kanunu ile de teyit edilmiş; öğ­retideki eski tartışmalar sona ermiştir.