Vazife Malullüğü Aylığı Tanımı Sağlanan Haklar

5434 sayılı Kanunla tanınan haklardan bir diğeri de vazife malüllüğü aylığıdır.

Madde 45: 44’üncü maddede yazılı malullük;

• İştirakçilerin vazifelerini yaptıkları sırada vazifelerinden dol­muş olursa,
• Vazifeleri dışında, kuramların verdiği herhangi bir kurama aıi başka işleri yaparken bu işlerden doğmuş olursa,
• Kuramların menfaatini korumak maksadıyla bir iş yaparken o işten doğmuş olursa (maksadın ilgili kurumlarca kabul edilmesi şartıy­la)
• Fabrika, atölye ve benzeri iş yerlerinde işe başlamadan evvel, iş sırasında veya işi bitirdikten sonra, o işyerinde meydana gelen ve yine o işyerinin özelliğinden veya çalışma konusundan ileri gelen ka­zadan doğmuş olursa; buna “Vazife Malullüğü” ve bunlara uğrayanla­ra “Vazife Malulü” denir.

Madde 48: Vazife malullükleri;

1. Keyif verici içki ve her çeşit maddeler kullanmaktan,
2. Kanun, tüzük ve emir dışında hareket etmiş olmaktan,
3. Yasak fiilleri yapmaktan,
4. İntihara teşebbüsten,
5. Her ne suretle olursa olsun kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak veya zarar vermek maksadından,

Doğmuş olursa bunlara uğrayanlar hakkında “adi malullük” hü­kümleri uygulanır.

Madde 55: Vazife malullüğü aylığı, vazife malullerinden fiili ve itibari hizmetleri toplamı:

1. 30 yıla kadar olanlara 30 yıl üzerinden,
2. 30 yıl ve daha yukarı olanlara fiili ve itibari hizmet müddetleri toplamı üzerinden;

53 üncü maddeye göre hesaplanacak adi malullük aylıklarına ma­lullük derecelerine göre aşağıda yazılı nispetlerde ayrıca zam yapıl­mak suretiyle bağlanır.

Hükmünü amirdir.

Vazife Malullüğü Aylığı Çeşitleri

Vazife malullüğü konusu; doğuş sebepleri ve sağladığı haklar ba­kımından aşağıdaki 6 başlık altında incelenebilir.

45’inci Maddeye Göre Normal (Sivil) Vazife Malullüğü

Askeri personel dışındaki iştirakçilerin 45. Maddede belirtilen hallerde, görevli oldukları bir sırada bu görevlerinin sebep ve tesiri sonucunda ölmeleri veya malul kalmaları halidir. Bu malüliyetin 48. maddede belirtilen hallerden kaynaklanmış olması gerekmektedir. Bu durumdakilerin sağlık kurulu raporları, vazife malüllüğü tevsik belgeleri ve diğer tahsis evrakları Kurumumuza intikal ettikten sonra sağlık kurulunca maluliyet dereceleri ve yönetim kurulunca da vazife malüllükleri karara bağlandıktan sonra kendilerine veya ölümleri halinde dul ve yetimlerine 55. maddede belirtildiği şekilde vazife malüllüğü aylığı bağlanır.

Harp Malullüğü

Madde 64:

Vazife malullüklerinden bu malullüklere;

1. Harpte fiilen ateş altında,
2. Harpte, harp bölgelerindeki harekât ve hizmetleri sırasında, bu harekât ve hizmetlerin sebep ve etkileriyle,
3. Harpte veya harbe hazırlık devresinde her çeşit düşman silahla­rının etkisiyle,
4. Askeri harekâtı gerektiren iç tedip ve sınır hareketleri sırasın­da, bu hareketlerin sebep ve etkisiyle,
5. Barışta ve olağanüstü hallerde, emir veya görev ile uçuş yapan uçucularla hangi meslek ve sınıftan olursa olsun emirle görevli olarak uçakta bulunanlardan uçuşun havadaki ve yerdeki sebepleriyle ve yine emir ve görev ile dalış yapan dalgıçlarla, hangi meslek ve sınıftan olursa olsun emirle görevli olarak denizaltı gemisinde veya dalgıç kı­tasında bulunanlardan denizaltıcılığın veya dalgıçlığın çeşitli sebep ve tesirleriyle,
6. Anayasanın 92’ncı maddesi veya Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası antlaşmalar uyarınca yabancı ülkelere Türk Silahlı Kuv­vetleri gönderilmesini gerektiren durumlarda, birliklerin bulundukları yerlerden hareketlerinden itibaren yurt içinde, yurt dışında, yabancı ülkelerde veya yurda dönüş sırasında,

uğramış olan muvazzaf ve yedek subay, astsubay uzman jandarma çavuş, uzman çavuş, erbaş ve erler (gönüllü erler dahil) Silahlı Kuvvetlerince görevlendirilen sivil iştirakçilere ve TC emekli Sandığına, Sosyal Sigortalar Kurumuna, BAĞ-KUR’a ve çeşitli sandıklara tabi olmayan sivil görevlilere de ayrıca (Harp Malulü) denir.

Bunlardan uzman erbaşlara bulundukları kademenin üç ilerisindekideki kademenin, uzman jandarma çavuşlara bulundukları rütbenin bir üst rütbesinin aynı kademesinin; astsubaylarla yarbay rütbesine kadar (yarbay hariç) bir üst rütbenin aynı kademesinin, yarbaylara albay, albaylara kıdemli albay, kıdemli albay ile general ve amirallere bir üst rütbenin, sivil iştirakçilere ise bulundukları derecenin bir üst derecesindeki aynı kademesinin emekli aylığı bağlanmasına esas kademezi üzernden vazife malüllüğü aylığı bağlanır.. 

Bulundukları derecenin bir üst derecesi olmayanlar için o derecenin üç ilerisindeki kademe göstergesi, üç ilerisindeki kademe göstergesi olmayanlar için de o derecenin son kademe göstergesi esas alınır.

Harp ve vazife malullerinin, malullük derecesine göre aşağıdaki yazılı göstergelerin yürürlükteki katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktar “Harp malullüğü zammı” olarak aylıklarına ayrıca eklenir.

İştirakçiler, erbaş ve erler ile sivil görevliler için;

Türk Silahlı Kuvvetleri vazife malullerine bağlanacak aylıkların hesabında, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun bu kanunla halinde bağlanacak aylık ve harp malullüğü zammı ile vazife malullü­ğü aylığı arasındaki farkın %80’i vazife malullüğü aylıklarına ayrıca eklenir. Hükmünü amirdir.

Türk Silahlı Kuvvetleri Vazife Malullüğü

TSK mensuplarının 45 inci maddede belirtilen hallerde görevli oldukları bir sırada ve görevlerinin sebep ve tesiri sonucunda ölmeleri veya malul kalmaları halinde vazife malullüklerinin ve malullük dere­celerinin tespitinden sonra kendilerine veya ölümleri halinde dul ve yetimlerine 55 inci maddede belirtildiği üzere vazife malullüğü aylığı bağlanacak,

Ayrıca,

5434 sayılı Kanunun 18.01.1979 tarih ve 2177 sayılı Kanunla de­ğişik 64 üncü maddesini son bendi:

“Türk Silahlı Kuvvetleri vazife malullerine bağlanacak aylıkların hesabında; 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun bu Kanunla değişik 64 üncü maddesi uyarınca, kendilerine harp malulü olması ha­linde bağlanacak aylık ve harp malullüğü zammı ile vazife malullüğü aylığı arasındaki farkın %80’i vazife malullüğü aylıklarına ayrıca ek­lenir.”

Hükmü uyarınca, ilgililer için hesap edilecek harp malullüğü ay­lığı ile vazife malullüğü arasındaki farkın %80’ i vazife malullüğü ay­lıklarına ayrıca ilave edilecektir.

03.11.1980 Tarihli Ve 2330 Sayılı Nakdi Tazminat Ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna Göre Vazife Malullüğü

Amacı; barışta güven ve asayişi korumak, kaçakçılığı men, takip ve tahkikle görevli olanların bu görevlerinden dolayı ya da görevleri sona ermiş olsa bile yaptıkları hizmet nedeniyle derhal veya bu yüz­den maruz kaldıkları yaralanma veya hastalık sonucu ölmeleri veya sakat kalmaları halinde ödenecek nakdi tazminat ile birlikte bağlana­cak aylığın ve bu yüzden yaralanmaları halinde ödenecek nakdi taz­minatın esas ve yöntemlerinin düzenlemek olan 2330 sayılı Kanun ile bu Kanunun “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde bulunanların, barışta güven ve asayişi korumak, kaçakçılığı men, takip ve tahkikle görevli olanların bu görevlerinden dolayı ya da görevleri sona ermiş olsa bile yaptıkları hizmet nedeniyle derhal veya bu yüzden maruz kaldıkları yaralanma veya hastalık sonucu ölmeleri veya sakat kalmaları halinde ölenlerin dul ve yetimlerine, malul olanların ise kendilerine bağlana­cak vazife malullüğü aylığının bağlanmasının esasları belirlenmiştir.

Bu Kanuna göre 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre T.C. Emek­li Sandığınca görev malullüğü aylığı % 25 artırılarak bağlanmaktadır. Ancak, 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre artırılarak bağlanacak ay­lıklar; hiçbir suretle aynı derece, kademe ve ek göstergedeki emsaline 5434 sayılı Kanunun 2177 sayılı Kanunla değişik 64’üncü maddesi (e) fıkrasının son bendi gereğince bağlanması gereken miktarlardan fazla olamaz.

3713 Sayılı Terörle Mücadele Kanununa Göre Vazife Ma­lullüğü

3713 sayılı Kanun ile terör; cebir ve şiddet kullanarak; baskı, korkutma, yıldırma, sindirme veya tehdit yöntemlerinden biriyle, Anayasada belirtilen Cumhuriyetin niteliklerini, siyasî, hukukî, sosyal, »LrınruTiiV dîi7pni deriştirmek. Devletin ülkesi ve milletiyle bö ğını tehlikeye düşürmek, Devlet otoritesini zaafa uğratmak veya yıl mak veya ele geçirmek, temel hak ve hürriyetleri yok etmek, Devletin iç ve dış güvenliğini, kamu düzenini veya genel sağlığı bozmak ama­cıyla bir örgüte mensup kişi veya kişiler tarafından girişilecek her tür lü suç teşkil eden eylemler olarak tanımlanmıştır.

Bu Kanunda kamu görevlilerinden yurtiçinde ve yurtdışmda gö­revlerini ifa ederlerken veya sıfatları kalkmış olsa bile bu görevlerini yapmalarından dolayı, terör eylemlerine muhatap olarak yaralanmala­rı, sakatlanmaları, ölmeleri veya öldürülmeleri halinde haklarında 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümleri uygulanması hükme bağlanmış, ayrıca bu kapsama giren maluller ile ölenlerin dul ve yetimlerine bağlanacak aylığın toplam tu­tarının, bunların görevde olan emsallerinin almakta oldukları aylıklar­dan; emekli olanların öldürülmeleri halinde ise, dul ve yetimlerine bağlanacak aylığın toplam tutarı ve Kanuna göre kendisine bağlanabi­lecek emekli aylığından az olamayacağı hükme bağlanırken yaşamak için gereken hareketleri yapamayacak ve başkasının yardım ve deste­ğine muhtaç olacak derecede malul olanlar ile ölenlerin dul ve yetim­lerine en yüksek devlet memuru aylığı üzerinden, diğerlerine mevcut aylıkları üzerinden, 30 yıl hizmet yapmış gibi emekli ikramiyesi öde­neceği belirlenerek 3713 sayılı Kanun kapsamına giren olaylar sonucu malul olanlar ile ölenlerin dul ve yetimlerine bağlanacak aylık ile öde necek emekli ikramiyesi konusunda farklı esasların uygulanması be nimsenmiştir.

5434 Sayılı Kanunun Ek Maddesine Göre Vazife Malullüğü Aylıklarının Yükseltilmesi

5434 sayılı Kanunun ek 77 inci maddesine göre;

5434 sayılı Kanunun 64. Maddesi, 2330, 2453, 2566, 2629 sayılı Kanunlar ve 926 sayılı TSK Personel Kanununda Değişiklik Yapılma­sı Hakkındaki Kanun ile 3713 sayılı Kanun kapsamındaki görevler ile,

Barışta veya olağanüstü hallerde yapılan eğitim, tatbikat ve ma­nevralar ile birlik halinde intikaller sırasında, bu harekât ve hizmetle­rin sebep ve etkileriyle;

Başkasının yardım ve desteği olmadan yaşamak için gereken ha­reketleri yapamayacak derecede malul olanlara asgari ücretin net tutarı 01.07.2001 tarihinden itibaren aylıklarıyla birlikte ayrıca ödenecek,

Ölüm halinde, asgari ücret ödemesi dul ve yetimlerine intikal et­meyecektir.

Diğer taraftan, maddede belirtilen kapsam dâhilinde malul olan­larla, bunların ölümleri halinde dul ve yetimlerinin aylıkları, malul veya ölenlerin görevdeki emsalleri esas alınarak, her yıl bir kademe her üc vıl da bir derece verilmek suretivle yükseltileceklerdir.