Çevrenin Taksirle Kirletilmesi Suçunun Cezası Nedir?
MADDE 182- (1) Çevreye zarar verecek şekilde, atık veya artıkları toprağa, suya veya havaya verilmesine taksirle neden olan kişi, adli para cezası ile cezalandırılır. Bu atık veya artıkların, toprakta, suda veya havada kalıcı etki bırakması hâlinde, iki aydan bir yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(2) İnsan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek niteliklere sahip olan atık veya artıklann toprağa, suya veya havaya taksirle verilmesine neden olan kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Çevrenin Taksirle Kirletilmesi Suçunun Koruduğu Hukuki Değer
Bu maddede de Anayasanın 56. maddesi hükmüne göre Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığın: korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir. 182. madde düzenlenen suçla konman hukuki değer çevredir.
Çevrenin Taksirle Kirletilmesi Suçunun Maddi Öğesi
Herkes suçun faili olabilir.
Suçun mağduru toplumdur.
Çevrenin Taksirle Kirletilmesi Suçunun Konusu
Suçun konusu çevredir. 2872 sayılı Çevre Kanununun 2. maddesinde öngörülen tanım uyarınca çevre, canlıiann yaşanılan boyunca ilişkilerini sürdürdükleri ve karşılıklı olarak etkileşim içinde bulundukları biyolojik, fiziksel, sosyal, ekonomik ve kültürel ortamı ifade eder. Aynı maddede yer alan bir diğer tanıma göre çevre kirliliğinden, çevrede meydana gelen ve canlıların sağlığını, çevresel değerleri ve ekolojik dengeyi bozabilecek her türlü olumsuz etkiyi anlamak gerekir. Atık ise, herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü maddedir.
Çevrenin Taksirle Kirletilmesi Suçunun Hareket ve Neticesi
Bu madde hükmü ile çevreye zarar verecek şekilde, atık veya artıkların toprağa, suya veya havaya verilmesine taksirle neden olma eylemi suç olarak tanımlanmıştır. Bu atık veya artıkların, toprakta, suda veya havada kalıcı etki bırakması hâlinde, fail daha ağır bir ceza ile cezalandırılır.
Suçun oluşması için atık veya artıkları toprağa, suya veya havaya verilmesine taksirle neden olan kişinin bu eyleminin çevreye zarar verecek şekilde, gerçekleştirilmiş olması gerekir. Atık ve artıkların çevreye verilmesi, zarar verecek nitelik ve boyutta değilse suçun oluştuğundan da söz edilemez. 1. fıkranın 1. cümlesindeki suç ön ödemeliktir.
2. cümlede öngörülen düzenleme uyarınca bu atık veya artıkların, toprakta, suda veya havada kalıcı etki bırakması hâlinde, fail hakkında hapis cezasına hükmolunur. Suçun netice sebebiyle ağırlaşmış halidir. Ancak bu konuda karar verebilmek için uzman bilirkişi incelemesine ihtiyaç vardır
İnsan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek niteliklere sahip olan atık veya artıkların toprağa, suya veya havaya taksirle verilmesi suçun nitelikli halidir. Bu sonucun meydana gelip gelmediğinin araştırılması sırasında mutlak surette bilirkişi incelemesi yaptırılmalıdır.
Çevrenin Taksirle Kirletilmesi Suçunun Manevi Öğesi
Suç taksirle işlenebilir. Taksir, failin, dikkat ve özen yükümüne aykırı davranması nedeniyle neticeyi öngörememesi sonucu, icra veya ihmal şeklinde gerçekleşebilen bir eylemi iradi olarak işlemesidir. Bilinçli taksiri basit taksirden ayıran özellik, eylemin sonucunun failce öngörülmüş ve fakat gerçekleşmesinin istenmemiş olması, ancak, dikkat ve özen yükümüne aykırı davranması nedeniyle neticenin meydana gelmesidir.
Çevrenin Taksirle Kirletilmesi Suçunun Yaptırımı
Maddenin 1. fıkrası uyarınca çevreye zarar verecek şekilde, atık veya artıkları toprağa, suya veya havaya verilmesine taksirle neden olan kişi, adli para cezası ile cezalandırılır. Bu atık veya artıkların, toprakta, suda veya havada kalıcı etki bırakması hâlinde, iki aydan bir yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
2. fıkra uyarınca ise, insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıklara ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal Özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek niteliklere sahip olan atık veya artıklara toprağa, suya veya havaya taksirle verilmesine neden olan kişi, bir yıldan beş yıl kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Maddenin 1. fıkrasının 1. cümlesinde yalnızca adli para cezası öngörülmüş olmı-sı nedeniyle YTCK’nın 75. maddesinde düzenlenmiş olan ön ödeme hükümlerini uygulanması gerekir. 182/1. maddede adlî para cezası maktu (kesin olarak belirli) bir miktara ilişkin olmadığından 75/1. madde uyarınca adli para cezasının aşağı sınırım, soruşturma giderleri ile birlikte, Cumhuriyet savcılığınca yapılacak tebliğ üzerine cı gün içinde ödediği takdirde hakkında kamu davası açılmaz. 75. maddenin 2. fıkrası uyarınca Cumhuriyet savcılığınca madde kapsamına giren suç nedeniyle önödeme işlemi yapılmadan dava açılması veya dava konusu fiilin niteliğinin değişmesi suretiyle madde kapsamına giren bir suça dönüşmesi hâlinde de 1. fıkra uygulanır.
Çevrenin Taksirle Kirletilmesi Suçunda Kovuşturma Ve Görevli Mahkeme
Suçun kovuşturulması şikayet koşuluna bağlı değildir. Soruşturma işlemleri doğrudan C. Savcılığınca yapılır.
Suçun yargılamasını yapmakla görevli mahkeme 1. fıkrada öngörülen suç için, Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 10. maddesi uyarınca sulh ceza mahkemesi, 2. fıkrada öngörülen suç için ise 11. madde uyarınca asliye ceza mahkemesidir.