Kamu Görevlisinin Suçu Bildirmemesi Suçunun Cezası Nedir?
MADDE 279- (1) Kamu adına soruşturma ve kovuşturmayı gerektiren bir suçun işlendiğini göreviyle bağlantılı olarak öğrenip de, yetkili makamlara bildirimde bulunmayı ihmal eden veya bu hususta gecikme gösteren kamu görevlisi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) Suçun, adlî kolluk görevini yapan kişi tarafından işlenmesi hâlinde, yukarıdaki fıkraya göre verilecek ceza yarı oranında artırılır.
Kamu Görevlisinin Suçu Bildirmemesi Suçunun Koruduğu Hukuki Değer
Kamu görevlileri, görevlerini yaptıkları sırada ve göreve ilişkin olarak bir suçun işlendiğini öğrendiklerinde bunu yetkili makamlara bildirmekle yükümlüdürler. Madde metninde, bu yükümlülüğe aykırı davranış, suç olarak tanımlanmaktadır.
Suç ve suçlunun zamanında öğrenilip soruşturma ve kovuştıırulmasımn yapılmasında kamu yararı bulunduğu şüphesizdir. Kamu idaresine mensup kimsenin öğrendiği suçu bildirmemesi yargılama faaliyetinin geç başlamasına ya da hiç başlamamasına neden olmaktadır. Adaletin gerçekleşmesi ve toplum düzeninin sağlanması için yargılama faaliyetinin yapılması ise kaçınılmazdır. Bu nedenle korunan hukuki değer, yargı faaliyetinin gecikmeksizin başlamasına olanak tanımaktır.
Kamu Görevlisinin Suçu Bildirmemesi Suçunun Maddi Öğesi
Suçun faili ancak bir kamu görevlisi olabilir. Kamu görevlisi olmayan kimselerin suçun faili olması olanağı bulunmamaktadır.
Suçun adlî kolluk görevini yapan kişi tarafından işlenmesi hâlinde ceza, maddenin 2. fıkrası uyarınca arttırılarak hükmolunur.
Kamu Görevlisinin Suçu Bildirmemesi Suçunun Konusu
Kamu görevlisi tarafından göreviyle bağlantılı olarak işlendiği öğrenilen, kamu adına soruşturma ve kovuşturmayı gerektiren, ancak ilgili makama bildirilmeyen suçtur.
Suçun kamu görevlisi tarafından göreviyle bağlantılı olarak öğrenilmiş olması gerekir. Görev dışında ve görevle ilgisi olmayan bir suçun öğrenildiği halde bildirilmemiş olması kamu görevlisi kimseyi bu suçun faili durumuna düşürmez.
İlgili makama bildirilmeyen suçun, kamu adına soruşturmayı gerektiriyor olması gerekir. Kovuşturulması şikayete bağlı bir suçun bildirilmemesi 279. maddede öngörülen suçu oluşturmaz.
Kamu Görevlisinin Suçu Bildirmemesi Suçunda Hareket ve Netice
Suçun maddî öğesi, bildirimde bulunmak hususunda ihmalde bulunmak veyı gecikme göstermektir. Ancak, bu suçun oluşabilmesi için, bildirim konusu suçuz kamu görevlisinin yürüttüğü görevle bağlantılı olması gerekir. İşlenen suçun görevle bağlantısının olmaması durumunda, ihbarla ilgili genel kurallar geçerlidir. TCK’mn 278. maddesi kamu görevlisi olmayan kişilere de bazı suçları ilgili mikama bildirme yükümlülüğü getirmiştir. Bu maddeye göre, işlenmekte olan ya dî işlenmiş olmakla birlikte, sebebiyet verdiği neticelerin sınırlandırılması halen mümkün bulunan bir suçu yetkili makamlara bildirmeyen kişi, kamu görevlisi olmasa da ihbar yükümünü yerine getirmemesi nedeniyle cezalandırılır.
Maddenin ikinci fıkrasında, failin adlı kolluk görevini yapan memurlardan oluşu ağırlaştırıcı neden sayılmıştır.
Kamu Görevlisinin Suçu Bildirmemesi Suçunun Manevi Öğesi
Suç doğrudan kastla işlenebilir. Failin görevi ile bağlantılı olarak öğrendiği suçu bilerek ve isteyerek bildirmemesi ile suç oluşur. Failin suç oluşturmadığı bilinciyle hataya düşerek bildirimde bulunmaması durumunda TCK’nın 30/1. maddesi hükmü uygulanır. Bu maddeye göre, fiilin icrası sırasında suçun kanuni tanımındaki maddi unsurları bilmeyen bir kimse, kasten hareket etmiş olmaz.
Failin bildirimin yapılacak olduğu makamda yanılmış olması halinde de 30/1. madde hükmünden yararlanması ve kast yokluğu nedeniyle cezalandırılmaması gerekir.
Kamu Görevlisinin Suçu Bildirmemesi Suçunun Yaptırımı
Maddenin 1. fıkrası hükmüne göre, kamu adına soruşturma ve kovuşturmayı gerektiren bir suçun işlendiğini göreviyle bağlantılı olarak öğrenip de yetkili makamlara bildirimde bulunmayı ihmal eden veya bu hususta gecikme gösteren kamu görevlisi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
- fıkrada ise, suçun, adli kolluk görevini yapan kişi tarafından işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkraya göre verilecek cezanın yarı oranında artırılması öngörülmüştür.
Kamu Görevlisinin Suçu Bildirmemesi Suçunda Kovuşturma Ve Görevli Mahkeme
Suçun kovuşturulması şikayet koşuluna bağlı değildir. Kamu görevlisi tarafından göreviyle bağlantılı olarak öğrenilen bir suçun yetkili makamlara bildirilmemesi eylemi, “kanun dairesinde kendilerinden istenen adliye ile ilgili görev veya işler”de… ihmalde bulunma niteliği taşıdığından CMK’nm 161/5’inci maddesi uyarınca doğrudan Cumhuriyet Savcılığınca soruşturulur. Vali ve kaymakamlar hakkında 4483 sayılı memurlar ve diğer kamu görevlilerin yargılanması hakkında kanun hükümleri, en üst dereceli kolluk amirleri hakkında ise hakimlerin görevlerinden dolayı tabi oldukları yargılama usulü uygulanır.
Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 10. maddesi uyarınca yargılamayı yapmakla görevli mahkeme sulh ceza mahkemesidir.