Hükümlü Veya Tutuklunun Kaçması Suçunun Cezası Nedir?

MADDE 292- (1) Tutukevinden, ceza infaz kurumundan veya gözetimi altında bu­lunduğu görevlilerin elinden kaçan tutuklu veya hükümlü hakkında altı aydan bir yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

• Bu suçun, cebir veya tehdit kullanılarak işlenmesi halinde, bir yıldan üç yıla ka­dar hapis cezasına hükmolunur.
• Bu suçun, silahlı olarak ya da birden çok tutuklu veya hükümlü tarafından bir­likte işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza bir katma kadar artırılır.
• Bu suçun işlenmesi sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağır­laşmış hallerinin veya kasten öldürme suçunun gerçekleşmesi ya da eşyaya zarar verilmesi durumunda, ayrıca bu suçlara ilişkin hükümlere göre cezaya hükmolunur.
• Bu maddede yazılı hükümler, ceza infaz kurumu dışında çalıştırılan hükümlü­ler ile hapis cezası adli para cezasından çevrilmiş olanlar hakkında da uygulanır.

Hükümlü Veya Tutuklunun Kaçması Suçunun Koruduğu Hukuki Değer

Madde metninde, tutuklandıktan sonra veya bir suçtan dolayı mahkûm olduğu hapis cezasının infazına başlandıktan veya bu maksatla yakalandıktan sonra veya gözetimi altında bulunduğu görevlilerin elinden kaçan tutuklu veya hükümlü­nün veya tutuklunun ne suretle cezalandırılacağı belirlenmiştir.

Bu maddeye göre, hükümlünün hapis cezasının infazı sürecinde veya infazı amacıyla yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra tutukevinden kaçması, suç oluş­turmaktadır. Böylece, yakalandıktan sonra ceza infaz kurumuna konulmak üzere götürülürken kaçan hükümlü de aynı yaptırımlara tâbi tutulacaktır.

Adliyeye karşı işlenen suçlar arasında yer alan hükümlü veya tutuklunun kaç­ması eyleminin cezalandırılması ile korunmak istenen hukuki değer adliyenin suç ve suçların takibine ilişkin saygınlığıdır.

Suçun mağduru yoktur. Suçtan zarar gören ise, devlettir.

Hükümlü Veya Tutuklunun Kaçması Suçunun Hareket  ve Neticesi

Suçun hareket öğesi, tutukevinden, ceza infaz kurumundan veya gözetimi al­ımda bulunduğu görevlilerin elinden kaçma eylemidir. Kaçma eyleminin hile ile veya doğrudan gerçekleştirilmiş olmasının suçun oluşması bakımından önemi bu­lunmamaktadır.

Suçun, cebir veya tehdit kullanılarak işlenmesi maddenin 2. fıkrasında suçun nitelikli hali olarak düzenlenmiş, bu durumda cezanın arttırılarak belirlenmesi ön­görülmüştür.

Maddenin 3. fıkrasında ise, bu suçun silâhlı olarak ya da hükümlü veya tutuklu bu­lunan birden çok kimse tarafından birlikte işlenmesi, bir ve ikinci fıkralara göre daha ağır ceza ile cezalandırılmayı gerektiren bir ağırlaştıncı neden olarak kabul edilmiştir.

Maddenin 3. fıkrasına göre, kaçma suçunun birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi, suçun temel şekline göre daha ağır ceza ile cezalandırılmayı gerektirmek­tedir. Bu ağırlaştırıcı hâlin varlığı için, kaçma suçunu iki veya daha fazla kişinin müşterek fail olarak işlemesi gerekir. İki veya daha fazla kişinin suçu birlikte işle­mesi hâlinde bir iştirak ilişkisi vardır ve bu kişilerin hepsi müşterek faildir.

Hükümlü Veya Tutuklunun Kaçması Suçunun Manevi Öğesi

Maddede öngörülen suç, doğrudan kastla işlenebilir. Failin kaçma eylemini bi­lerek ve isteyerek gerçekleştirmiş olması gerekir.

Suçun taksirle ya da olası kastla işlenmesi olasılığı bulunmamaktadır.

Hükümlü Veya Tutuklunun Kaçması Suçunun Yaptırımı

Tutukevinden, ceza infaz kurumundan veya gözetimi altında bulunduğu görev­lilerin elinden kaçan tutuklu veya hükümlü hakkında altı aydan bir yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

Bu suçun, cebir veya tehdit kullanılarak işlenmesi halinde, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

Hükümlü Veya Tutuklunun Kaçması Suçunda Kovuşturma Ve Görevli Mahkeme

Suçun kovuşturulması şikayet koşuluna bağlı değildir. C. Savcılığı taraiıaaaz doğrudan soruşturulur ve kovuşturulur. Maddenin 1. fıkrasında öngörülen suç şekâa ilişkin yargılamayı yapmakla görevli mahkeme Adlî Yargı İlk Derece Mahkemem ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunaa maddesi uyarınca sulh ceza mahkemesi, maddenin 2. fıkrasına ilişkin olarak yaran­ma ile görevli mahkeme ise, 11. madde uyarınca asliye ceza mahkemesidir.